Osmanlı Devleti 18.Yüzyıl ve 19.Yüzyıl Islahat Hareketleri

Osmanlı Devleti 18.Yüzyıl Islahat Hareketleri ve 19. yüzyıl ıslahat hareketleri ile ilgili olarak ÖSYM her sene muhakkak soru sormuştur. Bu sebeple 2016 KPSS hazırlanan adayların Islahat Hareketleri konusunu iyice öğrenmeleri ve bu konuyla ilgili olarak bol bol soru çözmeleri gerekmektedir.

Osmanlı Devleti 18.yy’dan itibaren Avrupa’nın gerisinde kaldığını anlamış ve batı tarzında yenilikler yapmaya başlamıştır. ıslahat =yenilik anlamına gelir. Osmanlı devletinde yenilik hareketleri şu alanlarda olmuştur: *yönetim, *ordu, *eğitim, *ekonomi, *kültür. Osmanlı devletinde yenilik hareketleri şu padişah dönemlerinde olmuştur :
III.SELİM DÖNEMİ: Bu dönemde yapılan yenilik hareketlerinin genel adı NİZAM-I CEDİT’TİR. III. selim dönemindeki bazı yenilikler şunlardır :
* Avrupa’da sürekli elçilikler kuruldu. *kara mühendishanesi kuruldu.(mühendishane-i berr-i hümayun) *yerli malı ürünler kullanılması teşvik edildi.
* NİZAM-I CEDİT adlı ordu kuruldu. * nizam-ı cedit ordusunun ihtiyaçları için İRAD-I CEDİT hazinesi oluşturuldu.
Not: III. Selim dönemi Kabakçı Mustafa ayaklanması ile sona erdi.(1807)
II. MAHMUT DÖNEMİ YENİLİKLERİ:
ASKERİ ALANDA YÖNETİM ALANINDA EĞİTİM-KÜLTÜR ALANINDA

• 1826- YENİÇERİ OCAĞI kaldırıldı. Devlet otoritesine karşı koyan yeniçeri ocağının kaldırılmasıyla padişah otoritesi güçlendi.
• Yeniçeri ocağı yerine ASAKİR-İ MANSURE-İ MUHAMMEDİYE adlı ordu kuruldu.
• Orduya subay yetiştirmek için: HARP OKULU açıldı.
• Ordunun doktor ihtiyacı için: TIBBİYE açıldı. *Divan kaldırıldı yerine NAZIRLIKLAR(BAKANLIKLAR) kuruldu.
*tımar sistemi kaldırıldı yerine devlet memurlarına maaş bağlandı.
*Askeri amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı.
*POSTA VE POLİS teşkilatı kuruldu.
*Devletin aldığı kararları yayımlamak için ilk resmi gazete TAKVİM-İ VEKAY-İ çıkarıldı.
*devlet memurlarına ceket, pantolon, fes giyme zorunluluğu getirildi.
*divan-ı ahkam-ı adliye adlı yardımcı danışma meclisi kuruldu.
*İstanbul’da ilköğretim zorunlu hale getirildi.
*Avrupa-i tarzda okullar açılmış ve Avrupa’ya öğrenciler gönderilmiştir.
*medreselerin yanında batılı tarzında eğitim veren okullar açıldı.
*ortaokul düzeyinde olan RÜŞTİYELER açıldı.
NOT: II. Mahmut döneminde ayrıca ekonomik gelişme için yerli malı kullanımı teşvik edilmiş; kumaş ve deri atölyeleri açılmıştır





 

ABDÜLMECİT DÖNEMİ YENİLİK HAREKETLERİ:
Abdülmecit dönemindeki en önemli yenilikler TANZİMAT VE ISLAHAT FERMANLARI’NIN yayımlanmasıdır. Bu fermanların yayınlama nedenleri şunlardır:
*Avrupalı Devletlerin Osmanlı devletinin içişlerine karışmasını önlemek *Osmanlı devletinde yaşayan tüm halkların haklarını korumak *Osmanlı devletinin parçalanmasını önlemek.
TANZİMAT FERMANI(GÜLHANE HATT-I HÜMAYUNU)
YAYINLANMA TARİHİ: 1839 (Mustafa reşit paşa tarafından hazırlandı) ISLAHAT FERMANI
YAYINLANMA TARİHİ: 1856
ÖNEMLİ MADDELERİ:
*Herkes kanunlar önünde eşittir.
*Tüm Osmanlı halkının ırz, namus,mal ve can güvenliği devletin güvencesi altına alınacaktır.
*Herkesten gelirine göre vergi alınacaktır.
*Herkes mal ve mülk hakkına sahiptir; bunları miras bırakabilir.
*Mahkemeler herkese açık olacak; kimse yargılanmadan cezalandırılmayacaktır. ÖNEMLİ MADDELERİ:
*Azınlıklara din ve mezhep özgürlüğü tanınacak, kilise ve okul açmalarına izin verilecek.
*Gayrimüslimleri(Müslüman olmayan) küçük düşürecek ifadeler kullanılmayacak.
*Gayrimüslimlerde Müslümanlar gibi devlet memuru olabilecek.
*Azınlıklar askerlik hizmetlerini bedelli olarak yapabileceklerdir.
TANZİMAT FERMANIN ÖNEMİ:
*Bu ferman ile padişah ilk kez kanun gücünün üstünlüğünü kabul etmiştir. hukukun üstünlüğü ilkesi kabul edilmiştir. Bu ferman anayasacılık hareketlerinin ilk adımı sayılır.
*can ve mal güvenliği, mülkiyet hakkı yasal güvence altına alındı.
*Bu dönemde batılı aydın ve devlet adamları yetişmiştir.
*Avrupa hukuk kurallarına göre yargılama yapan mahkemeler kuruldu.
*Osmanlı devleti Tanzimat ile birlikte batılılaşma yönünde önemli bir adım attı.

ISLAHAT FERMANININ ÖNEMİ:

*Bu ferman ile daha çok gayrimüslimlerin yani Hristiyan, Yahudi gibi azınlıkların hakları düzenlenmiştir.
*Azınlıklara devlet memuru olma hakkı verilmiştir.
*Azınlıklara verilen geniş haklar Müslüman halkın tepkisini çekmiştir.

Konu İle İlgili Örnek Sorular. ( Cevaplar için Alt kısma bakınız )

1. Osmanlı Devleti uzun yıllar yabancı ülkelerde sürekli elçilikler kurmayı uygun görmemiştir.

Bu anlayış ilk defa hangi devirde değişmeye başlamıştır?

A) Lale Devri

B) III. Selim Devri

C) II. Mahmut Devri

D) Abdülmecit Devri

E) I. Meşrutiyet Devri

 

2. Aşağıdakilerden hangisi Nizam-ı Cedit ordusunun ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kurulmuştur?

A) Eşkinci Ocağı

B) Sekban Cedit

C) Irad-ı Cedit

D) Deniz mühendishanesi

E) Kara mühendishanes

ıslahatlar

 

 

3) Osmanlı Devleti’nde ilk ıslahatların askeri alanda yapılması    aşağıdakilerden hangisiyle açıklanamaz?

A) Devletin askeri sisteme göre yapılanmış olması

B) Ekonominin tarım ve askeri disiplinle kaynaşması

C) Ganimet gelirlerinin önemli olması

D) Askeri isyanların ortaya çıkması

E) Aydınların hazırladığı raporların etkisi

 

4) Osmanlı Devletinde iç borçlanma hangi padişah döneminde başlamıştır?

A) Abdülaziz

B) III. Mustafa

C) II. Abdülhamit

D) V. Murat

E) II. Mahmut

5) III. Selim zamanında yapılan ıslahat hareketlerine karşı olanları;

I.       Devlet adamları

II.      Ulema

III.     Halk

Yukarıdaki kesimlerden hangileri yönlendirmiştir?

A) Yalnız I

B) Yalnız II

C) I ve II

D) I ve III

 

Cevaplar : 1B- 2C – 3E – 4B -5C

Daha Fazla soru için Lütfen ”YORUM” kısmından iletişime geçiniz.

 

Etiketler:

Osmanlı Devleti 18.Yüzyıl ve 19.Yüzyıl Islahat Hareketleri Konusuna 1 Yorum Yapıldı
  1. Ziyaretçi diyor ki:

    Gerçekten çok iyi bir site hiçbir yer de bulamadığım şeyleri burada buluyorum yapanın elleri dert görmesin

Sayfa başına git